| SÜPERİLETKENLİK |
|
|
|
| bilimselkonular tarafından yazıldı | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pazar, 27 Nisan 2008 07:49 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tablo-1. Bazı Süperiletkenlerin Kritik Sıcaklıkları ve T= 0 K de Ölçülen Kritik Manyetik Alanları
KISA BİR TARİHÇE: Düşük sıcaklık fiziğinin tarihi, 1908 yılında Hollandalı fizikçi Heike Kamerlingh Onnes’in kaynama sıcaklığı 4,2 K olan helyumu sıvılaştırması ile başlamıştır. Üç yıl sonra Onnes ve yardımcılarından birisi metellerin düşük sıcaklık dirençlerini incelerken aşırıiletkenlik olayını keşfettiler. İlk olarak platini incelediler. Platinin 0 K’e uzatılan (extrapole edilen) özdirencinin numunenin saflığına bağlı olduğunu buldular. Daha sonra, damıtma yolu ile elde edilen çok saf sıvıyı incelemeye karar verdiler. Ancak onları bir süpriz bekliyordu. Hg ‘nin direncinin, 4,15 K’de çok keskin bir şekilde düşerek, ölçülemeyecek kadar düşük değerlere ulaştığını gördüler. Onnes bu yeni olayı, kusursuz iletken anlamında aşırıiletken olarak adlandırmıştır. Hg için deneysel sonuçlar Şekil-1 de görülmektedir. Helyumu sıvılaştırması ve maddelerin düşük sıcaklık özellikleri üzerine yaptığı çalışmalar Onnes’e “ 1913 Nobel Fizik Ödülünü ” kazandırmıştır.
Şekil-1. Cıva için direncin sıcaklık değişim
Üstüniletkenlerin manyetik özelliklerinin anlaşılması, elektriksel özelliklerinin anlaşılması kadar güç ve ilgi çekicidir. W. Hans Meissner ve arkadaşı 1933’de üstüniletkenlerin manyetik özelliklerini incelediler ve manyetik alanda soğutulan bir aşırıiletkenin, kritik sıcaklık altına inildiğinde, manyetik akıyı dışarıladığını buldular.Üstüniletkenlikle ilgili sezgiye dayanan (phenomenological) bir teori, Frity ve Heine London tarafından geliştirilmiştir. Ancak üstüniletkenliğin asıl doğası ve kökeni; John Bardeen, Leon Cooper ve Robert Schrieffer tarafından açıklanmıştır. Yüksek sıcaklık üstüniletkenlerin keşfine kadar, üstüniletken malzemelerinin kullanılması pahalı bir malzeme olan sıvı helyumu ya da çok patlayıcı sıvı hidrojen banyosunu gerektiriyordu. Kritik sıcaklığı 77 K ‘den büyük olan aşırıiletkenler ise, tabiatta çok bulunan ve oldukça ucuz olan sıvı azota ihtiyaç göstermektedir. Bir gün
BAZI ÖZELLİKLERİ: Bir B manyetik alanında bulunan üstüniletkenin
şeklinde değiştiği bulunmuştur.
MANYETİK ÖZELLİK:
Elektrik ve manyetizma kanunlarına dayanan basit tartışmalarla, bir aşırıiletkenin içindeki manyetik alanın zamanla değişmeyeceği gözlenebilir Ohm kanununa göre, bir iletken içindeki elektrik alan, o iletkenin direnci ile orantılıdır. Dolayısıyla, bir aşırıiletken için R=0 olduğundan, aşırıiletkenin içinde elektrik alan sıfır olmak zorundadır. Faraday’ın Indüksiyon Kanunu;
şeklinde yazılabilir. Bu, aşırıiletken içindeki manyetik akının değişmeyeceğini ifade eder. Buradan
MEİSSNER ÖZELLİĞİ:
Süperiletkenler, iyi iletken olmanın ötesinde, aynı zamanda B=0 olan mükemmel bir diyamanyetik maddedir. Manyetik alanın aşırıiletkenden dışarılanması olayı Meissner Olayı olarak bilinmektedir.
NÜFUS ETME DERİNLİĞİ: Dışarlanma sonucu oluşan yüzey akımları, gerçekte yalnızca numunenin yüzeyindeki çok ince tabakada oluşmazlar. Tersine bu akımlar yüzeyden maddeye nüfuz ederek, sonlu kalınlıkta bir et tabakası üzerine dağılırlar.B alanı, derinlikle
şeklinde değişir. Burada nüfuz derinliğidir. Nüfuz derinliği, sıcaklıkla ampirik olarak;
bağıntısına göre değişmektedir. Alanın nüfuz etmesi olayı, özellikle ince film ya da
TEORİLER:
Normal bir metalin özdirencinin bir kısmı, serbest elektronlarla metal örgüdeki ısıl olarak yerlerinden ayrılmış iyonlar arasındaki çarpışmalardan kaynaklanmaktadır. Metal içinde hareket etmekte olan elektronlar, safsızlıklarla ve diğer kusurlarla da karşılaşabilirler. Metallerde elektronlar her zaman çarpışmaya uğrayacaklarından; bilim adamları, aşırıiletken halin bu klasik modelle açıklanamayacağını farkettiler. Aşırıiletkenliğin bilinen özelliklerine dayanan pekçok fenomenolojik teori ileri sürülmüştür. Ancak bu teorilerden hiç birisi, aşırıiletkenliğin temel mekanizmasını açıklayamamaktadır.
BSC TEORİSİ:
Teorinin ana teması, aralarında bir tür çekici etkileşme bulunan iki elektronun Cooper çiftleri olarak bilinen bağlı durumlar oluşturmasıdır. Elektronların benzer yüke sahip olmalarından dolayı birbirlerini itmeleri gerektiğinden bu anlayış ters gelebilir. Ancak bir örgü noktası civarından geçen elektronun anlık olarak neden olduğu örgü bozuklukları, iki elektron arasında net bir çekici etkileşme elde edilmesine neden olabilir [1] H.K. Onnes/ Leiden Comm (1911).
[2] W. Meissner/ Robert Ochsenfold . [3] F. London/ H. L ondon (1935) [4] Bardeen /Cooper/ Schrieffer(1957) [5] O bölge
|
Geometrideki özel şekiller hakkında bilgi ve java appletleri bulabileceğiniz bir site
bilim haberleriGüncel bilim haberlerini bulabileceğiniz güzel bir site