Gök Cisimlerinin Görünen Hareketleri

Gök yüzüne serpilmiş olan gök cisimlerinin, gök kutuplarından geçen bir eksen etrafında topluca yapmış olduğu dönme hareketine, gök cisimlerinin günlük hareketi denir. Her gün gök cisimleri güneş gibi doğmakta, ortak bir eksen etrafında birer çember yayı çizmekte, meridyenimiz üzerinde en yüksek noktasına ulaşmakta ve sonra yeniden alçalarak batmaktadır. Güneş, Ay ve gezegenler de tüm yıldızlar gibi biraz farklılık göstermekle birlikte, bu toplu harekete katılmaktadırlar.

Yüzyıllar boyu, bu hareketin Yer küre ile bir ilişkisi olmadığı, bütün gök cisimlerinin Yer çevresinde dolandığı düşüncesine inanılmıştır. On altıncı yüzyıl başlarında, Galileo, bu görüşün doğru olmadığını, dünyanın döndüğünü söylediği için cezalandırıldı. 1851’de Fransız fizikçi Faucault sarkaç deneyleri ile Yer’in döndüğünü kanıtladı. Bu dönme hareketinin ekseninin göğü deldiği hayali noktalara, göğün kutupları denir. Göğün kutuplarından biri, bizim ülkemizden de görülür ve Küçük Ayı yıldızının en ucunda bulunan Kutup yıldızı (Polaris/ CMi) olarak tanıdığımız yıldızın çok yakınında bulunur. Buna kuzey kutup, diğerine de güney kutup denir. Kuzey yarım küreden, Kutup yıldızı sabit ve çevresinde bulunan diğer yıldızlar, onun çevresinde dolanıyormuş gibi görünür.
Yer merkezinde dönme eksenine dik olan düzleme, ekvator düzlemi, bu düzlemin yer küresi ile arakesitine Yer ekvatoru, gök küresi ile arakesitine Gök ekvatoru denir. Ufuk çemberi ile gök ekvatorunun kesim noktaları, gözlemcinin doğu ve batı noktalarıdır. günlük hareket yönünde (saat yönü) ufkun altından üstüne geçerken rastlanan kesim noktası doğu, diğeri batıdır. Buna göre ekvator üzerinde bulunan bir yıldız, o yerin gerçek doğu ve batı noktalarından doğar ve batar. Güneş yılda iki kez, 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde ekvator üzerinde bulunur.

 

Yorumlar (0)

Yorum yaz

Sonraki >